Υπάρχει τάξη στην φύση; Είναι η τάξη μια καθόλου ιδιότητα της φύσης ή μια ιδιότητα που εμείς αποδίδουμε στον φυσικό κόσμο προκειμένου να νιώθουμε συνδεδεμένοι με το δημιούργημά μας; Ένα από τα αρχαιότερα φιλοσοφικά ερωτήματα πλησιάζει στην ενηλικίωσή του.
Η εξήγηση δεν είναι προφανής, αλλά θα είμαστε σε θέση να αποδώσουμε μια σύγχρονη κατεύθυνση.
Οτιδήποτε αναγνωρίζουμε στον φυσικό κόσμο μοιάζει χαοτικό σε σύγκριση με τις καλοκαμωμένες μαθηματικές παραστάσεις που έχουμε κατά νου. Ακόμα κι όταν τα μαθηματικά δεν ταιριάζουν τα φέρνουμε βόλτα μέχρι να βγάζουν νόημα. Νόημα όμως σε σχέση με ΤΙ; Μήπως με κάτι που φαντασιώνουμε πως ταυτίζεται με την πιθανότητα της ύπαρξης του εαυτού του; Για παράδειγμα, ο λόγος φ είναι ένα μη-δημιούργημα που κυνηγάει το φάντασμα του. Όσες φανφάρες και να πούμε για το π και για το φ, δεν τα καθιστούμε λιγότερο πραγματικά: είναι ενσωματωμένα στον μαθηματικό κώδικα αναπαραστάσεων και συνεπώς δεν εξαρτώνται από την ανάθεση νοήματος (1).
Η τάξη, αυτή που γνωρίζουμε, δεν είναι ιδιότητα της φύσης, αλλά μάλλον η ικανή συνθήκη για την λειτουργία του εγκεφάλου (δίχως αυτός να υπάρχει αναγκαστικά!). Η τάξη {0,1}, η γνωστή σε εμάς, είναι μια αναγκαία συνθήκη του εγκεφάλου για την ύπαρξη του εαυτού του, ως κάτι πέρα από μια φυσική απιθανότητα.
Ο εγκέφαλος κατασκευάζει έναν συμβολικό κόσμο, μόνο και μόνο για να κατοικεί, όχι ο ίδιος, αλλά η συμβολική τάξη του εαυτού του. Δεν θα μπορούσε ένα μηχάνημα παραγωγής τάξης να περιλαμβάνει τον φυσικό εαυτό του στην τάξη αυτή. Αντιθέτως κατασκευάζει ένα σύμβολο του εαυτού του και δομεί, τόσο τον ενδεχομενικό τρισδιάστατο κόσμο, όσο και τον συμβολικό «αφελή» εγκέφαλο που κατοικεί στον κόσμο αυτό.
Μέρος λοιπόν της «καρικατούρας» της φύσης, μιας πολλαπλασιασμένης ανάμνησης (2) που κατασκευάζει ο εγκέφαλος για να κατοικήσει η πρόθεσή (3) του, είναι και η παράσταση ως προς τον εαυτό του. Και αυτό και μόνον το μέρος παρουσιάζει μια αδιάστατη τάξη {0} ακατάληπτη για τον συμβολικό εγκέφαλο. Το μέρος αυτό, ενώ παρουσιάζεται μεν ως αταξία, ως χάος στη συνείδηση, δεν είναι τίποτε άλλο από την πιθανότητα ενός εγκεφάλου μέσα στην αταξία ενός άλλου εγκεφάλου.
————————
Σημειώσεις
(1) Αν οι μαθηματικές σταθερές είναι ενσωματωμένες στον κώδικα αναπαραστάσεων, όπως υποστηρίζεται, τότε ο κώδικας αυτός δεν είναι αυθαίρετος. Αντιθέτως, υπάγεται στη δομή σύμφωνα με την οποία με την οποία ο εγκέφαλος οφείλει να λειτουργεί. Ο λόγος φ δεν είναι δείγμα τάξης, αλλά είναι το αποτέλεσμα της βελτιστοποίησης στην ανάπτυξη των οργανισμών (π.χ., σπείρες σαλιγκαριών, διάταξη φύλλων). Αυτό σημαίνει ότι, ενώ ο εγκέφαλος αναγνωρίζει την μαθηματική προτεραιότητα, στο συμβολικό επίπεδο την επιβάλλει αυθαίρετα ως τάξη.
(2) H “ανάμνηση” είναι “ανάθεση” με λογικούς όρους
(3) H “πρόθεση” είναι η “εικόνα” στις αναπαραστάσεις
/από τον Μαρίνο Μακρή