Ακόμα και τώρα, που βλέπουμε ξεκάθαρα πως το οικονομικό μοντέλο απροκάλυπτα παράγει κρίσεις και την μια φυσική καταστροφή μετά την άλλη, το στηρίζουμε αποφασιστικά. Άραγε, η φύση περιμένει να αποκαλυφθεί σε ένα τυφλωμένο από την κοινωνική του ιδεολογία ζώο – το οποίο δεν κάνει το παραμικρό βήμα να δει τον κόσμο ως κάτι πέρα από σχέσεις εκμετάλλευσης;
Ένας αόρατος τοίχος μοιάζει να στέκεται αποφασιστικά απέναντι σε κάθε μορφή νέας γνώσης για τον φυσικό κόσμο. Οι «νέες» θεωρήσεις δεν μπαίνουν καν στον κόπο να ισχυριστούν πώς προσφέρουν μια νέα οπτική. Αντίθετα η διορθωτική τεχνική παρέμβαση πάνω σε παλαιές αρχές και αξίες φαντάζει επαρκής για να χαρακτηριστεί κάτι ως νέο. Ταυτόχρονα, στο βάθος του κήπου, προσποιούμαστε πως περιμένουμε από το θαυμαστό μηχάνημα εφαρμοσμένων μαθηματικών να μας πεί κανά νέο από το συμπάν ή να μας αφανίσει. Προς το παρόν είναι απασχολημένο με οικονομικά ζητήματα και ρουφιανιλίκια.
Δέσμες μαθηματικών τύπων αλλάζουν ερμηνευτικό ένδυμα και στη συνέχεια χρηματοδοτούνται. Ασήμαντοι συνδυασμοί εμφανίζονται καθημερινά σε έναν απολιθωμένο ορίζοντα γνώσης. Ο ουρανός γεμίζει από τέτοια αστροπελέκια.
Ο αόρατος τοίχος αυτός δίνει την αφορμή σε ορισμένους να ισχυριστούν πως έχουμε φτάσει στα όρια της θετικιστικής προσέγγισης του κόσμου. Τέτοιου είδους κυκλικά επιχειρήματα όμως, είναι της ίδιας τάξης με την χλιαρή υπογνώση που αναπαράγεται. Το πέπλο ενός συνειδητού ύπνου μαγεύει και αναθέτει.
Τη στιγμή που ο τεχνολογικός πολιτισμός ισχυρίζεται πως φτάνει στο ιστορικά υψηλότατο όριο, ο κοινωνικός πολιτισμός εκμηδενίζεται. Η ελευθερία έχει πάει περίπατο. Ασχολούμαστε τόσο με το να περιγράψουμε τον φυσικό κόσμο για να ξεχνάμε πως ο φυσικός κόσμος αυτός δεν είναι τίποτε άλλο από τις κοινωνικές μας προβολές (ερμηνείες). Όσον αφορά την ψυχική μας κατάσταση δεν γίνεται κανένας λόγος. Νεκρική σιγή.
Από την άλλη, τα «τούβλα» που δομούν αυτόν τον τοίχο ίσως τελικά να μην είναι και τόσο αόρατα. Ζούμε σε μια απόλυτη οικονομική πραγματικότητα. Τίποτα δεν επιτρέπεται να αλλάξει. Μια θολή ανάμνηση οικονομικών σχέσεων αντικαθιστά κάθε δυνατή γνώση. Στην περίπτωση του φυσικού κόσμου η οικονομική συμβατότητα είναι αυτή που καθορίζει την εγκυρότητα της γνώσης. Συμβαίνει ακριβώς (και μόνο) αυτό που μπορεί να εντείνει την οικονομική ζωή υποθετικών οικονομικών όντων.
Φυσικά τέτοια μονοδιάστατα οικονομικά όντα δεν υπήρξαν ούτε θα υπάρξουν ποτέ. Ζουν σε ένα φανταστικό κόσμο οικονομικών κοινωνιών. Όχι ίσως τυχαία, θυμίζει θρησκευτικά δόγματα – ίσως επειδή δεν είναι τίποτε άλλο από μια εξελιγμένη θρησκεία. Τα θεολογικά δόγματα έχουν εξελιχθεί σε οικονομικά δόγματα και ζούμε σε μια καταπιεστικότατη οικονομική πραγματικότητα. Η λατρεία του κέρδους μονοπωλεί τις κοινωνικές σχέσεις.
Η ελευθερία βούλησης ορίζεται μέσα από την θεόσταλτη «οικονομική ελευθερία του ατόμου» αρκεί να είναι υποταγμένο στο οικονομικό θέλγητρο.