Η πηγή φωτός συναντά το πράγμα. Λίγο παραπέρα ίσως, ίσως πάνω σε μια επιφάνεια, προβάλλεται η σκιά του πράγματος. Από το σχήμα της σκιάς προσπαθούμε να συνάγουμε τη γεωμετρία της απεικόνισης και να φανταστούμε την ενδεχομενική τρισδιάστατη αναπαράσταση του πράγματος. Κάνουμε κάποιες εικασίες και διορθώνουμε διαρκώς την “ακρίβεια” της αναπαράστασης συγκρίνοντας με άλλα παραδείγματα και μοντέλα αναπαραστάσεων.
Στο σημείο αυτό ακριβώς αναδύονται πρωτόγνωρες μυστηριώδεις ιδιότητες από το πουθενά! Το φυσικό αντικείμενο, δηλαδή η φαινομενικότητα της αναπαράστασης. Το υπερφυσικό υποκείμενο, το εξω-πραγματικό, δηλαδή ο παρατηρητής. Και το μετα-φυσικό πράγμα, η αρχή που καθιστά δυνατή την αναπαράσταση, δηλαδή αναπαριστά μόνον τον εαυτό της (το κενό, το τίποτα καθεαυτό, τον αλγόριθμο).
Για τι πράγμα μιλάμε;
Θα μπορούσαμε να αναφερόμαστε στο θέατρο σκιών, όπου ο θεατής προσπαθεί να υπολογίσει μια “τρισδιάστατη” φιγούρα μέσα από την “δισδιάστατη” αναπαράσταση της. Ή στον κινηματογράφο, τον λιγότερο φτωχό συγγενή του θεάτρου σκιών, με τα πολλαπλά αρνητικά είδωλα, τα χρώματα, τα εξωτικά πανιά και τις τρισδιάστατες απεικονίσεις της τετραδιάστατης ιστορίας.
Ίσως όμως αναφερόμαστε στο σύνολο των τρόπων που προτιθέμεθα να υπάρχουμε: Εν μέσω αναπαραστάσεων. Η πραγματικότητα, το πράγμα το ίδιο παραμένει μια παρακινδυνευμένη εικασία. Από την άλλη, εμείς, εγκλωβισμένοι στα “μικρά κενά” ένός κόσμου κυριολεκτικά κατασκευασμένου από αναπαραστάσεις, αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας ως μια αναπαράσταση. Μια εικόνα. Ένα αντικείμενο, ένα υποκείμενο, έναν παρατηρητή.
Τα μπλέκουμε λίγο. Μια τα θυμόμαστε, μια τα ξεχνάμε. Κάνουμε πολλαπλές αναπαραστάσεις μέσα στις αναπαραστάσεις, αναπαράγουμε εικονικά μοντέλα και κατασκευάζουμε στο τέλος της ημέρας την αναπαράσταση ενός σώματος που με κάποιον μαγικό τρόπο δεν είναι πια αναπαράσταση μιας άλλης αναπαράστασης. Άλλο πράγμα. Εκπληκτικό!
Το μοντέλο είναι αδιαπραγμάτευτο. Ιερό. Όσιο. Το μόνο διαπραγματεύσιμο υποσύνολο είναι ή αρχή. Λόγω της μεταφυσικής της υπόστασης, μόνον και μόνον εκεί μπορεί να έχει ηθική παρουσία η ελευθερία. Είναι λοιπόν ανθρωπική η αρχή; Μήπως δεν είναι; Είναι μαθηματική η αρχή; Αν ναι, ποιος είναι ο παρατηρητής των μαθηματικών; Πολλά και δύσκολα τα ερωτήματα. Μεγάλα και δυσθεώρητα αδιέξοδα. Κι όλα αυτά συνάδουν στην φρική πραγματικότητα του θεάτρου σκιών. Δεν μπορούμε ούτε να διανοηθούμε να ξεμυτίσουμε έξω από το Μ Ο Ν Τ Ε Λ Ο. Θα ήταν ακατάληπτο! παράδοξο! ασυνεπές! Τρελό! Θαύμα;
Αυτή είναι η πραγματική διάσταση που κατασκευάζει το παρελθόν, αλλά και το μέλλον της ανθρώπινης υπεροψίας από την προοπτική της σκιάς σε ένα πενταδιάστατο πανί . Είναι το παράδειγμα προς αποφυγήν. Το έργο που θα παίζεται στο θέατρο σκιών ξανά και ξανά, μια προειδοποίηση για κάθε πιθανό σύμπαν. Τα πειράματα τελείωσαν. Καλώς ορίσατε σε μια πραγματικότητα δίχως ύπαρξη.